← Digitale productieplatforms · Whitepaper 2026

Hoofdstuk 1

We vroegen onze klanten in 2023 en opnieuw in 2026 voor welke uitdagingen hun bedrijf staat. De onzekerheid groeit, de tijdsdruk neemt af en componenteninkoop blijft gevangen in handmatige processen. De Nederlandse indicatoren vertellen een vergelijkbaar verhaal, met eigen accenten.

Klantonderzoeken InstaWerk (n=480, september 2023 · n=627, maart 2026), voornamelijk bij industriële bedrijven in Duitsland · CBS, Altares Dun & Bradstreet, Koninklijke Metaalunie

In het kort

  • Een onzekere marktomgeving blijft de grootste uitdaging: 87% van de bedrijven noemt haar in 2026, tegen 82% in 2023.
  • Ook schommelende orders (79%) en concurrentiedruk (74%) nemen toe.
  • In Nederland noemt 32% van de ondernemers het tekort aan arbeidskrachten de belangrijkste belemmering, en heeft 33% van de industriebedrijven investeringen uitgesteld of heroverwogen (CBS, 2026).
  • Het onderliggende probleem is structureel: een versnipperde toeleveringsmarkt en handmatige inkoopprocessen die engineers en inkopers dagen of zelfs weken kosten.
Pagina’s uit hoofdstuk 1 van de InstaWerk-whitepaper 2026: de uitdagingen van de industrie
Onderzoeksresultaten

2026: onzekerheid bovenaan de lijst

Handelsconflicten, geopolitieke spanningen en abrupte marktverschuivingen raken producenten van de ene op de andere dag. Tegelijk hebben de stijgende kosten in Europa – lonen, energie, grondstoffen en strengere regelgeving – produceren duurder gemaakt. Operationele efficiëntie en lagere productiekosten zijn strategische prioriteiten geworden.

De ontwikkeling sinds 2023 spreekt boekdelen. Toen herstelden toeleveringsketens nog van jaren van verstoringen, en levertijden en duurzaamheid stonden bovenaan de agenda. In 2026 zijn deze operationele zorgen afgenomen; de strategische onzekerheid erachter niet. Bedrijven vragen zich minder af of componenten aankomen en meer of vraag, prijzen en markten standhouden.

Uitdaging20232026Verschil
Onzekere marktomgeving82%87%+5
Schommelende orders76%79%+3
Concurrentiedruk71%74%+3
Tekort aan vakmensen78%74%−4
Digitalisering68%63%−5
Duurzaamheid59%45%−14
Levertijden58%44%−14

“Voor welke uitdagingen staat uw bedrijf?” Verschil in procentpunten. Klantonderzoeken InstaWerk (n=480, september 2023 · n=627, maart 2026), voornamelijk bij industriële bedrijven in Duitsland.

En in Nederland?

De openbare statistieken bevestigen de diagnose

Onze onderzoeken betreffen vooral Duitse klanten. De Nederlandse industrie laat een eigen beeld zien – productie op recordniveau, gedragen door de machine-industrie – maar met dezelfde knelpunten: krapte aan personeel, uitgestelde investeringen en een toeleveringsketen onder financiële druk.

IndicatorWaardePeriode
Tekort aan arbeidskrachten als belangrijkste belemmering32%begin 4e kw. 2026
Bezettingsgraad industrie78,6%2e kw. 2026
Productie industrie (t.o.v. jaar eerder)+11,1%september 2026
Te laat betaalde facturen25,3%jaar 2025
Industriebedrijven die investeringen uitstelden of heroverwogen33%laatste 12 maanden (okt. 2026)

Bronnen: CBS, Conjunctuurenquête Nederland; CBS, Productie industrie; Altares Dun & Bradstreet, betaalgedrag 2025.

Drie signalen om in de gaten te houden

Groei aan de top, krapte eronder. De industriële productie bereikte in augustus 2026 het hoogste niveau ooit, maar die groei komt vooral uit de machine-industrie (+43,1% in september); metaalproducten groeiden slechts 2,4%. De bezettingsgraad blijft met 78,6% onder het gemiddelde van 81%. De beperkende factor is niet de machine maar de mens: in het derde kwartaal van 2026 waren er 92 vacatures per 100 werklozen, en in de industrie stonden 29.100 vacatures open.

Toeleveranciers onder druk. Na een daling van 15% in 2025 (3.636 faillissementen) loopt het aantal faillissementen weer op: +16% in september en +27% in oktober 2026. Ruim een kwart van de facturen werd in 2025 te laat betaald, en ondanks de wettelijke betaaltermijn van 30 dagen voor grootbedrijven krijgt 30% van de kleine ondernemers nog termijnen van 60 dagen of meer opgelegd (Bill Incasso, 2026).

Investeringen op pauze. Een op de drie industriebedrijven stelde de afgelopen twaalf maanden geplande investeringen uit of heroverwoog ze, en industriële producenten verwachten in 2026 ongeveer 3% minder te investeren dan in 2025 (CBS).

De drijvende krachten

Vijf soorten druk die de industrie vormen

01

Politieke en economische onzekerheid

Amerikaanse importheffingen, overcapaciteit in Azië en geopolitieke spanningen werken direct door. Bedrijven die afhankelijk zijn van wereldwijde toeleveringsketens moeten zich sneller dan ooit aanpassen: zeker in Nederland, waar de industrie ruim 80% van de goederenexport levert.

02

Stijgende kosten in Europa

Lonen, energie, grondstoffen en veeleisender regelgeving hebben produceren duurder gemaakt en dwingen bedrijven efficiëntere productieoplossingen te zoeken.

03

Tekort aan vakmensen

Draaiers, frezers, CNC-programmeurs en procestechnici die complexe processen beheersen, zijn schaars. Daarbij komt een hoog ziekteverzuim, dat de beschikbare capaciteit in werkplaatsen verder beperkt.

04

Complexiteit van maatwerkcomponenten

Specifieke componenten vragen diepgaande kennis van materialen, processen en ontwerpopties. Zonder die ervaring en capaciteit volgen vertragingen en kwaliteitsproblemen elkaar op.

05

Inkoop nog altijd analoog

Handmatige, tijdrovende inkoop vertraagt alles, leidt tot fouten en verhindert dat inkoop en engineering het beste uit zichzelf halen.

De rode draad

Elk van deze soorten druk maakt flexibele en efficiënte toegang tot productiecapaciteit waardevoller, en de traditionele manier van componenten inkopen duurder.

80%

van de bestuurders ondervond de afgelopen 12–18 maanden ernstige of zeer ernstige gevolgen voor de toeleveringsketen.

90%

vindt dat deze verstoringen het afgelopen decennium vaker zijn voorgekomen.

50%

zegt dat deze verstoringen productiviteit en resultaat hebben geraakt.

Bron: Deloitte, Supply Chain Pulse Check, 2023.

Diepere oorzaken

Twee structurele problemen achter de symptomen

1. Een inefficiënte markt

In Duitsland hebben meer dan een miljoen engineers regelmatig CNC-onderdelen nodig, tegenover ruim 8.000 bewerkingsbedrijven. Nederland kent dezelfde versnippering: ruim 15.000 mkb-maakbedrijven zijn aangesloten bij Koninklijke Metaalunie, samen goed voor circa 35 miljard euro omzet, en het land telt bijna 88.000 industriebedrijven, met sterke clusters in onder meer Brainport Eindhoven en Twente. Het resultaat is een ondoorzichtige markt, waarin het samenbrengen van vraag en aanbod enorm veel tijd van engineering en inkoop kost.

15.000+

mkb-maakbedrijven aangesloten bij Koninklijke Metaalunie, samen circa 35 miljard euro omzet.

87.710

bedrijven in de Nederlandse industrie (begin derde kwartaal 2026).

Bronnen: Koninklijke Metaalunie (2026); CBS via Ondernemersplein, factsheet industrie (2026).

2. Een inefficiënt proces

Het vinden van de juiste productiepartner vraagt meestal meerdere rondes van zoeken, aanvragen en beoordelen. Dat kost dagen, vaak weken, en aan het eind weet de inkoper nog steeds niet of hij een eerlijke offerte heeft gekregen. Met steeds kortere ontwikkelcycli is die verloren tijd moeilijk in te halen.

  1. Leveranciers zoeken
  2. Tekeningen en aanvragen versturen
  3. Op offertes wachten
  4. Offertes vergelijken
  5. Productie opvolgen

Het traditionele inkoopcircuit: dagen tot weken per aanvraag, met prijsverschillen tot 300% tussen leveranciers.

“Innovatieve bedrijven zoeken nieuwe strategische productieopties om te voldoen aan steeds hogere technische, organisatorische, financiële en kwaliteitseisen.”

InstaWerk-whitepaper 2026

Gevolgen

Wat dit betekent voor uw inkoopstrategie

Het is tijd voor een ingrijpende verandering. Bedrijven die de kansen van digitale productie benutten, kunnen sterker uit deze uitdagingen komen. Drie prioriteiten springen eruit.

Capaciteit elastisch maken

Wees niet afhankelijk van een paar volgeboekte lokale werkplaatsen. Toegang tot een breed en beheerd productienetwerk maakt het mogelijk schommelingen in de vraag op te vangen zonder vaste kosten te dragen.

Digitaliseren van offerte tot bestelling

Directe online offertes en ERP-integratie via OCI schrappen dagen aan aanvragen, vergelijkingen en dubbele invoer, en geven engineering direct inzicht in de kosten.

Kwaliteit sturen op data

Meet kwaliteit, leverbetrouwbaarheid en kosten van leveranciers systematisch, zodat prestaties – en niet alleen de prijs – de volgende order bepalen.

FAQ

Veelgestelde vragen

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor producenten in 2026?

In ons onderzoek van maart 2026 onder 627 industriële klanten staat marktonzekerheid op de eerste plaats (87%), vóór schommelende orders (79%), het tekort aan vakmensen (74%) en concurrentiedruk (74%).

Hoe staat de Nederlandse industrie ervoor in 2026?

De productie groeit sterk – in september 2026 met 11,1% ten opzichte van een jaar eerder, vooral dankzij de machine-industrie – maar de bezettingsgraad ligt met 78,6% onder het gemiddelde van 81%. 32% van de ondernemers noemt het personeelstekort de belangrijkste belemmering, een op de drie industriebedrijven stelt investeringen uit en het aantal faillissementen stijgt weer (+27% in oktober 2026).

Waarom is de inkoop van CNC-onderdelen zo inefficiënt?

Om twee redenen: een versnipperde markt met duizenden gespecialiseerde werkplaatsen en wisselende capaciteit, en een handmatig proces van zoeken, aanvragen en vergelijken dat per aanvraag dagen of weken kost, met prijsverschillen tot 300%.

Maak van componenteninkoop een voordeel

Upload uw CAD-model en ontvang binnen enkele seconden de prijs van uw draai- en freesdelen.

Directe offerte aanvragenSpreek met een expert